Literaturas Lusógrafas na Croácia
Estudo, Tradução, Presença

Na próxima atividade programada desde a CCC contaremos com a presença na Faculdade de Filologia de Tanja Tarbuk, a mais prestigiosa tradutora das literaturas lusógrafas para croata e vice-versa. A nossa convidada, nesta mesma semana passada, em coincidência do Dia dos Tradutores, recebia precisamente a notícia de ter ganhado o prémio do seu país na especialidade pelo trabalho com o Livro do Desassossego de Fernando Pessoa.
A Prof.ª Tatjana Tarbuk (1961, Zagreb) formou-se em Literatura Comparada e em Língua e Literatura Espanholas pela Faculdade de Ciências Humanas e Sociais de Zagreb. Concluiu um programa eletivo de dois anos em língua e civilização portuguesas na mesma faculdade e prosseguiu os seus estudos em língua e literatura portuguesas na Faculdade de Ciências Humanas e Sociais de Lisboa. Atualmente, está a redigir a sua tese de doutoramento sobre o Surrealismo em Portugal. Até à data, Tatjana Tarbuk publicou as seguintes traduções do português e do espanhol:
- Paulo Coelho: Alkemičar (Alquimista),B.Z., Zagreb 1998.
- Antologija suvremenoga portugalskog pjesništva (Antologia da poesia portuguesa contemporânea – edição bilingue), CERES, Zagreb 1999.
- Antologija suvremene portugalske pripovijetke (Antologia dos contos portugueses contemporâneos),CERES, Zagreb 1999.
- Federico Andahazi: Anatom (Anatomista),B.Z., Zagreb 1999.
- Justo Jorge Padrón: Krugovi pakla (Círculos del infierno), DHK, Zagreb 1999.
- José Saramago: Sjećanje na samostan (Memorial do convento),B.Z., Zagreb 2000.
- Fernando Pessoa: Knjiga nemira (Livro do Desassossego),KONZOR, Zagreb 2000.
- Fernando Pessoa: Knjiga nemira – Veliki ulomci (Livro do Desassossego – Grandes trechos), KONZOR, Zagreb 2001.
- Manuel Rivas: Tesarska olovka (El lápiz del carpintero), AGM, Zagreb 2001.
- Federico Andahazi: Milosnice (Las piadosas),B.Z., Zagreb 2001.
- Luís Filipe Sarmento: Društveni život okultista (A vida social dos ocultistas),B.Z., Zagreb 2002.
- Fernando Pessoa: Policijske i druge priče (Novelas policiárias), KONZOR, Zagreb 2002.
- Fernando Pessoa: Bankar anarhist (O banqueiro anarquista), KONZOR, Zagreb 2002.
- José Saramago: Godina smrti Ricarda Reisa (O ano da morte de Ricardo Reis),B.Z., Zagreb 2002.
- Paulo Coelho: Hodočašće (O Diário de um Mago),B.Z., Zagreb 2002.
- Fernando Pessoa: Đavolji čas, (A Hora do Diabo), KONZOR, Zagreb 2002.
- Miguel Esteves Cardoso: Ljubav je sjebana (O amor é fodido),KONZOR, Zagreb 2002.
- Gabriel García Márquez: Živjeti da bi se pripovijedalo (Vivir para contarlo),B.Z., Zagreb 2003.
- Mia Couto: Pod stablom frangipanija (A varanda do frangipani),B.Z., Zagreb 2003.
- Rita Ferro: Žene ne plaču (Uma mulher não chora), ZNANJE, Zagreb 2003.
- Paulo Coelho: Jedanaest minuta (Onze minutos),B.Z., Zagreb 2003.
- José Luís Peixoto: Nijedan pogled (Nenhum olhar),B.Z., Zagreb 2004.
- José Amaro Dionísio: Bard (Bardo), Pop & Pop, Zagreb 2004.
- Wanda Ramos: Obala (Litoral), ZNANJE, Zagreb 2004
- Carlos Fuentes: Stablo naranče (El naranjo), LITTERIS, Zagreb 2004.
- Rui Nunes: Lica (Rostos), MEANDAR, Zagreb 2004.
- Isabel Barreno, M. Teresa Horta, M. Velho da Costa: Nova portugalska pisma (Novas cartas portuguesas), MIRAKUL, Zagreb 2005.
- Fernando Pessoa: Stoički odgoj (Educação do Estóico)KONZOR, Zagreb 2005.
- Mia Couto: Mjesečarska zemlja (Terra Sonâmbula), V.B.Z., Zagreb 2005.
- António Lobo Antunes: Prikazanje opsjednutih (Auto dos Danados), SysPrint, Zagreb 2005.
- Jacinto Lucas Pires: Tirkizno-plavo (Azul-Turquesa), Mlinarec&Pavić, Zagreb 2006.
- Gabriela Llansol: Sokol na ruci (Falcão no punho), STAJER-GRAF, Zagreb 2006.
- Filipa Melo: Ovo je moje tijelo (Este é o meu corpo), STAJER-GRAF, Zagreb 2006.
- Felisberto Hernández: Krokodil i druge pripovijesti (El cocodrilo y otros cuentos), LITTERIS, Zagreb 2006.
- Carlos Fuentes: Aura i druge pripovijesti (Aura, Cumpleaños, Una familia lejana), PROFIL, Zagreb 2006.
- António Lobo Antunes: Draženje krokodila (Exortação aos Crocodilos),SysPrint, Zagreb 2007.
- Fernando Pessoa: Herostrat (Heróstrato), Konzor, Zagreb 2007.
- Fernando Pessoa: Proza Ricarda Reisa (Prosa de Ricardo Reis), Konzor, Zagreb 2007.
- Ana Hatherly: Izabrane pjesme (Poemas Seleccionados),Durieux i PEN centar, Zagreb 2007.
- Casimiro de Brito: Izabrane pjesme (Poemas Seleccionados),Durieux i PEN centar, Zagreb 2007.
- Fátima Maldonado: Lančani prijenosnici (Cadeias de Transmissão), izabrane pjesme, POP&POP, Zagreb 2007.
- Mário de Carvalho: Fantazija za dva pukovnika i jedan bazen (Fantasia para dois coronéis e uma piscina), Fraktura, Zagreb 2008.
- José Eduardo Agualusa: Prodavač prošlosti (O vendedor de passados), SysPrint, Zagreb 2008.
- Gonçalo M. Tavares: Gradska četvrt (O Bairro), SysPrint, Zagreb 2008.
- José Cardoso Pires: Balada o psećoj plaži (Balada da praia dos cães), Znanje, Zagreb 2008.
- Felisberto Hernández: Hortenzije i druge pripovijetke (Las Hortensias y otros cuentos), Litteris, Zagreb 2008.
- Milton Hatoum: Sirotice iz Eldorada (Órfãos do Eldorado), Vuković&Runjić, Zagreb 2009.
- Teolinda Gersão: Kuća s konjskom glavom (A casa da cabeça de cavalo), Stajer-graf, Zagreb 2009.
- Clarice Lispector: Obiteljske veze(Laços de família), Disput i Filološko društvo, Zagreb 2009.
- Rui Zink: Magična riječ i druge pripovijesti (A palavra mágica e outros contos), Aora, Zagreb 2009.
- Luis Sepúlveda: Priča o galebu i o mačku koji ga je naučio letjeti (Historia de una gaviota y del gato que le enseñó a volar), Znanje, Zagreb 2009.
- José Eduardo Agualusa: Žene mojega oca (As mulheres do meu pai), Meandar, Zagreb 2010.
- Chico Buarque: Budimpešta (Budapeste), Hrvatsko filološko društvo, Zagreb 2010.
- Álvaro Mutis: Admiralov snijeg (La nieve del Admiral), Vuković&Runjić, Zagreb 2010.
- Julio Cortázar: Tajno oružje (Las armas secretas), Šareni dućan, Koprivnica 2010.
- Fernando Cabral Martins: Nijeme slike u zrcalu (Ao cair da noite e outros contos), Konzor, Zagreb 2011.
- Antologija portugalskog nadrealizma (Antologia do surrealismo português), Konzor, Zagreb 2011.
- Rui Zink: Turistička destinacija (Destino Turístico), Meandar, Zagreb 2011.
- José Eduardo Agualusa: Tropski barok (Barroco Tropical), Meandar, Zagreb 2011.
- Rui Zink: Božji dar (Dádiva divina), Clio, Beograd, 2011.
- Casimiro de Brito: Eros i Thanatos, Plima, Ulcinj, 2011.
- Al Berto: Izbor iz poezije,Druga priča, Zagreb, 2012.
- Pessoa: Poetične misli, Šareni dućan, Koprivnica, 2012.
- Raduan Nassar: Drevni rad (Lavoura Arcaica), Fraktura, Zagreb 2012.
- João Lobo Antunes: Čitajući Ivana Iljiča, eseji o medicini, Jesenski i Turk, Zagreb, 2012.
- Roberto Bolaño: 2666 – Knjiga o Amalfitanu, Knjiga o Fateu (La parte de Amalfitano, La parte de Fate),Vuković&Runjić, 2012.
- valter hugo mãe: strojza pravljenje španjolaca (máquina de fazer espanhóis), Vuković&Runjić, 2012.
- Jorge Amado: Gabriela, klinčić i cimet (Gabriela, cravo e canela), Naklada Ljevak, Zagreb, 2013.
- José Eduardo Agualusa: Kreolska nacija (Nação Crioula), Meandar, Zagreb, 2013.
- Lucía Etxebarría: Sadržaj tišine (El contenido del silencio), Oceanmore, Zagreb, 2013.
- Marco Guimarães: Moj pseudonim i ja (Meu pseudónimo e eu), Ljevak, Zagreb, 2014.
- Gustavo de Matos Sequeira: Mediteran (Mediterrâneo), Ex libris, Zagreb, 2014.
- Caio Fernando Abreu: Pljesnive jagode (Morangos mofados), Domino, Zagreb, 2015.
- Cristóvão Tezza: Vječni sin (O filho eterno), Ljevak, Zagreb, 2015.
- Cristian Crusat: Kratka teorija putovanja i jedna pustinja (Breve teoría del viaje y el desierto), Ljevak, Zagreb, 2015.
- Raquel Martínez: Sjene jednoroga (Sombras de unicornio), Ljevak, Zagreb, 2015.
- valter hugo mãe: Apokalipsa radnika (O apocalipse dos trabalhadores),Vuković&Runjić, Zagreb, 2015.
- Roberto Bolaño: Muke pravoga policajca (Los sinsabores del verdadero policía), Vuković&Runjić, Zagreb, 2015.
- Milena Busquets: I toće proći (También esto passará), Vuković&Runjić, Zagreb, 2015.
- José Luis Peixoto: Knjiga (Livro), Edicije Božičević, Zagreb, 2016.
- Roberto Bolaño: Telefonski pozivi (Llamadas telefónicas), Vuković&Runjić, Zagreb, 2016.
- Roberto Bolaño: Ubojite kurve (Putas asesinas), Vuković&Runjić, Zagreb, 2016.
- Inês Pedrosa: Bespomoćnost (Desamparo), Oceanmore, Zagreb, 2016.
- José Eduardo Agualusa: Opća teorija zaborava (Teoria geral de esquecimento), Meandar, Zagreb, 2016.
- Teresa Salema: Nimrodov luk (O arco de Nemrod), HenaCom, Zagreb, 2016.
- valter hugo mãe: Dehumanizacija (Desumanização), Vuković&Runjić, Zagreb, 2016.
- Maria Isabel Moura: Svaki je početak nenamjeran (Todo o começo é involuntário), Jesenski&Turk, 2016.
- Antologija portugalske poezije (Antologia da poesia portuguesa), OFK, Monte Negro, 2017.
- Lídia Jorge: Dolina strasti (O vale da paixão), HenaCom, Zagreb 2017.
- José Martí: Guantanamera, Šareni dućan, Koprivnica 2017.
- Álvaro Mutis: Pustolovine i nedaće Makrola Osmatrača, Ipc Media, Beograd 2017.
- Clarice Lispector: Meduza (Água viva), Vuković&Runjić, Zagreb, 2018.
- Gonçalo M. Tavares: Putovanje u Indiju (Viagem à Índia), Vuković&Runjić, Zagreb, 2019.
- Miguel Real: Smrt Portugala i drugi eseji (Traços fundamentais da cultura portuguesa), Jesenski i Turk, Zagreb, 2019.)
- António Lobo Antunes: Sjaj Portugala (Esplendor de Portugal), Sandorf, Zagreb, 2019.)
- João Luis Barreto Guimarães: Vrijeme teče kroz slogove (O tempo avança por sílabas), Druga priča, Zagreb, 2019.)
- António Lobo Antunes: O prirodi bogova (Da natureza dos deuses), Sandorf, Zagreb, 2020.
- Clarice Lispector: Muke po G.H. (A paixão segundo G.H.), Vuković&Runjić, Zagreb, 2020.
- Ana Paula Tavares: Gorki plodovi (Amargos como os frutos), Druga priča, Zagreb, 2020.
Publica traduções de poesia e prosa de português e espanhol, juntamente com ensaios sobre literatura portuguesa e espanhola, em inúmeras revistas: Republika, Quorum, Forum, Europski glasnik, Nova Istra, Tvrđa, Tema, e na rádio. Participou em emissões radiofónicas e programas de televisão sobre temas relacionados com Portugal e Brasil. Também publicou traduções de poetas croatas: Andriana Škunca, Boris Biletić, Tahiro Mujičić, Tomica Bajsić, Silvestro Vrljić, Sead Begović, Ana Brnardić, Miroslav Mićanović, entre outros, para português, na revista portuguesa Singularidades, e o mapa gráfico Causa Portuguesa, de Tahir Mujičić e Hrvoje Šercar, bem como contos de Robert Perišić na revista literária portuguesa 365.
Por outro lado, Tatjana Tarbuk organizou a inda a presença e a participação de poetas e críticos portugueses nas Conversas Literárias de Zagreb:
- Gastão Cruz – 1999, predstavljanje Antologije portugalske poezije i čitanje poezije
- Luís Filipe Sarmento – 2000, čitanje poezije
- José Luís Peixoto – 2000, čitanje poezije
- Fernando Cabral Martins e Richard Zenith – 2001, razgovori u okviru okruglog stola na temu Pessoa
- Casimiro de Brito e Ana Hatherly – na Sonetnim danima u Hvaru, čitanje poezije (Ana Hatherly dobila je 1. nagradu za najbolji sonet – sonet Autoportret u prijevodu Tanje Tarbuk) – 2003.
- Mia Couto – predstavljanje romana Pod stablom frangipanijau Zagrebu i Osijeku – 2003.
- Rui Nunes – predstavljanje romana Lica u Zagrebu i na Sajmu knjiga u Puli – 2004.
- Jacinto Lucas Pires – promocija romana Tirkizno-plavo na Interliberu 2006.
- José Amaro Dionísio e Fátima Maldonado – promocija proze i poezije na Sajmu knjiga u Puli i u Zagrebu, 2007.
- Gonçalo M. Tavares – promocija proze Gradska četvrt na Sajmu knjiga u Puli i u Zagrebu, 2008, te Tavaresovo sudjelovanje na Festivalu kratke priče u Zagrebu 2009.
- Rui Zink – promocije knjige pripovjedaka Magična riječ na Sajmu knjiga u Puli i u Zagrebu 2009.
- Rui Zink – promocija romana Turistička destinacija i Božji dar na Sajmu knjiga u Beogradu i u Zagrebu, 2010.
- José Eduardo Agualusa – promocija romana Žene mojega oca i Tropski barok na Sajmu knjiga u Beogradu i u Zagrebu, 2011.
- Jacinto Lucas Pires – sudjelovanje na Festivalu europske kratke priče, 2012.
- valter hugo mãe – sudjelovanje na Sajmu knjiga u Puli i predstavljanje u Zagrebu, 2012.
- Golgona Anghel – sudjelovanje na Festivalu poezije mladih u Zagrebu, 2013.
- Filipa Leal – sudjelovanje na Festivalu poezije mladih u Zagrebu, 2014.
Em 2016 foi ainda convidada para a Feira do Livro de Pula gerindo a presença dos seguintes autores lusófonos: Inês Pedrosa, José Eduardo Agualusa, Jacinto Lucas Pires, José Luis Peixoto, Teresa Salema, João Carrascoza, Ferréz, Nuno Júdice, Diogo Vaz Pinto, e realizou mesas redondas sobre o tema Transatlântico, Lisboa vista pelos olhos dos escritores, Noite da Poesia Portuguesa, promoção da Revista Literária dedicada ao Brasil. Rosa Alice Branco – apresentação da Antologia de Poesia Portuguesa publicada pela OKF Montenegrina na Interliber 2018. Gonçalo M. Tavares – participação no Festival Mundial de Literatura, apresentação do livro Viagem à Índia, 2019. João Luis Barreto Guimarães – apresentação da coleção de poesia O tempo flui pelas sílabas em Dvorište, Zagreb 2019. Trabalhou como editora de 2006 a 2009. Editou as bibliotecas “Karizma” e “Clássicos modernos” na editora SysPrint, e edições individuais na editora Znanje. Em 2016, editou a Revista Literária dedicada ao tema Brasil.
Tanja Tarbuk estará na Faculdade de Filologia de Santiago de Compostela às 11h do dia 07 de outubro de 2026, para aula aberta professores e estudantes de Grau e Mestrado sobre o seu trabalho e a presença cultural e lusógrafa na Croácia.